แม้ต้อกระจกและต้อหินจะเป็นโรคทางตาที่พบบ่อยในผู้สูงอายุเหมือนกัน แต่ทั้งสองโรคมีสาเหตุ กลไกการเกิดโรค อาการ และแนวทางการรักษาที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

ต้อกระจก
เกิดจากเลนส์แก้วตาขุ่นมัวตามการเสื่อมของอายุหรือปัจจัยอื่น ๆ ทำให้แสงผ่านเข้าสู่จอประสาทตาได้ไม่เต็มที่ ผู้ป่วยจะมีอาการสายตามัว เหมือนมองผ่านหมอกหรือกระจกฝ้า เห็นแสงกระจาย สู้แสงไม่ได้ หรือมองเห็นสีผิดเพี้ยน โดยทั่วไปไม่มีอาการปวดตา การรักษาหลักคือการผ่าตัดนำเลนส์ที่ขุ่นออกและใส่เลนส์แก้วตาเทียม ซึ่งมักช่วยให้การมองเห็นดีขึ้นอย่างชัดเจน

ต้อหิน
เกิดจากความดันภายในลูกตาสูงผิดปกติ ส่งผลให้เส้นประสาทตาถูกทำลาย ทำให้ลานสายตาแคบลง โดยเฉพาะการมองเห็นด้านข้าง ในระยะแรกอาจไม่มีอาการชัดเจน บางชนิดอาจมีอาการปวดตา ตาแดง คลื่นไส้ หรือปวดศีรษะร่วมด้วย ความเสียหายของเส้นประสาทตาไม่สามารถฟื้นกลับได้ การรักษามุ่งควบคุมความดันตาด้วยยาหยอดตา ยารับประทาน เลเซอร์ หรือการผ่าตัด

สรุปความแตกต่างสำคัญ

• ต้อกระจกเป็นความขุ่นของเลนส์ตา ส่วนต้อหินเป็นความเสียหายของเส้นประสาทตา

• ต้อกระจกรักษาแล้วการมองเห็นมักดีขึ้น ส่วนต้อหินไม่สามารถย้อนกลับความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้วได้

• ต้อกระจกมักไม่ปวดตา ขณะที่ต้อหินบางชนิดอาจมีอาการปวดรุนแรง

ดังนั้น การตรวจสุขภาพตาเป็นประจำ โดยเฉพาะในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป มีความสำคัญอย่างยิ่งในการคัดกรองและป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็น